Schwobspecial 2: De pompoeneter

Oscar van Gelderen, uitgever bij Lebowski, bewees reeds in het verleden dat hij een neus heeft voor vergeten meesterwerken. Er was het oeuvre van John Williams dat hij opnieuw uitbracht. Er was het fantastische Fantoom van Alexander Wolf en er was de Lebowski Bookclub met pareltjes als ‘De Wandeling’, ‘Handleiding voor poetsvrouwen’ en ‘De wilde detectives’. Het mag dan ook niet verbazen dat ‘De pompoeneter’, een boek van Lebowski, in de Scwhob-selectie opgenomen is.

Een naamloze vrouw gaat naar de psychiater, ze zou te grote kinderwens hebben volgens haar intussen derde man, scenarioschrijver Jake. Vanaf de sofa doet ze haar relaas. Een lang en gelukkig leven leiden met vele kinderen is toch niet zo makkelijk. Ze lijdt aan depressies, ondergaat een abortus en moet ervoor zorgen dat haar huishouden blijft draaien, terwijl haar man het niet zou nauw neemt met de regels van het huwelijk.

De pompoeneter toont ons hoe ondergeschikt de positie van de vrouw nog steeds was in de jaren zestig. Beslissingen werden over hun hoofd genomen. Zo had het hoofdpersonage zelf geen keuze over haar abortus. Werd ze door haar dokter en man verplicht hulp te zoeken voor haar obsessieve drang kinderen te maken. Ook de psychiater is in hetzelfde bedje ziek. Hij neemt een moraliserende alwetende positie in, die de patiënt oplegt wat goed is voor haar.

De pompoeneter blinkt voornamelijk uit in de sterke dialogen, waarin veel absurditeit vervat zit. Dat blijkt meteen uit de openingsscène, waarin het hoofdpersonage op de divan bij de psychiater ligt. Hij stelt de meest onmogelijke vragen waarop de vrouw steeds gevat weet te antwoorden.

‘U zou graag iets nuttig willen zijn,’ zei hij droevig. ‘Zoals een theemuts.’

‘Zo makkelijk kan het toch niet zijn?’

‘O nee, makkelijk is het absoluut niet. Maar je kunt van wol ook andere dingen maken.’

‘Zoals?’

‘Hoezen voor warmwaterkruiken,’ antwoordde hij meteen.

‘Wij gebruiken geen warmwaterkruiken. Ballen voor baby’s om mee te spelen. Of lappenpopjes.’

De Pompoeneter is een zwarte komische roman. Mortimer weet de positie van de vrouw in de jaren ’60 scherp  weer te geven, maar bovenal weet ze het psychisch lijden die gepaard gaat met depressies te verwoorden. Hoe mensen zichzelf misleiden om het leven toch draaglijk te maken. Het gevaar bestaat er in dat De pompoeneter als een boek voor vrouwen beschouwd zal worden, terwijl het een steengoede roman is voor zowel vrouwen als mannen.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: