Josepha Mendels – Je wist het toch

Josepha Mendels is met de jaren in de vergetelheid geraakt. Toch schreef de Nederlandse een groots Oeuvre bijeen waarvoor ze bekroond werd met de Anna Bijns prijs. Met de biografie ‘Josepha Mendels, het eigenzinnige leven van een niet-nette dame’ en de heruitgave van ‘je wist het toch’ wil uitgeverij Cossee haar werk terug onder de aandacht brengen. 

Als joodse schrijfster ontvluchtte Mendels Nederland tijdens de Tweede Oorlog. Ze mocht er niet meer onder eigen naam schrijven. Op weg naar een onderduikadres in Frankrijk werd het manuscript van haar eerste roman gestolen. In Spanje werd ze enkele maanden opgesloten in de gevangenis. De oorlog had duidelijk zijn sporen achtergelaten op. Die ervaringen binnen de oorlog verwerkte Mendels in Je wist het toch.

Liefde kan een noodzaak worden, zeker in tijden van oorlog waar angst en onzekerheid zo overheersend kunnen zijn. Wanneer Frans Winter het bezette Nederland moet ontvluchtten, ontmoet hij Henriëtte Bas in Londen. Geïsoleerd van hun geliefde Nederland vinden ze elkaar. Dat hun relatie met zekerheid zal eindigen met de vrede, houdt hen niet tegen. Ter bescherming meten ze zich een nieuwe identiteit aan, hij als raderdier, zij als kabouter.

Je wist het toch verscheen voor het eerst in 1948. De oorlog lag nog vers in Mendels’ geheugen, tochch weet ze afstand te nemen van het destructieve en donkere karakter van de oorlog. Ze laat de lezer proeven van de mooie dingen die binnen de marge kunnen ontstaan. Mendels laat de liefde overwinnen, zij het wel een pragmatische liefde.

Ieder hoofdstuk sluit Mendels af met een verrekijker. Hierin verlaat ze even het verhaal en zoomt in op randfiguren of gaat ze vooruit in de tijd. Op die manier geeft ze de personages die vaak alleen in de marge bestaan meer kleur en verrijkt ze het leven van de hoofdpersonages. Het is een handig instrument om het hoofdverhaal niet continu te onderbreken met details die toch een belangrijke waarde kunnen hebben.

Cossee heeft een goed oog voor vergeten parels uit de Nederlandstalige literatuur. Enkele jaren geleden brachten ze Ida Simons opnieuw onder de aandacht. Nu was het de beurt aan Josepha Mendels. Een merkwaardige vrouw die tevens een van de eerste Bewust Ongehuwde Moeders was. Je wist het toch is een mooi geconstrueerd liefdesverhaal uit de oorlog, zoals je er nog nooit een las.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: